U bevindt zich hier : EHBO-info > zoeken op thema > wondverzorging > schaafwonde en snijwonde

Schaafwonde en snijwonde

De meest voorkomende wonden zijn de schaafwonde en de snijwonde.

Schaafwonde

Een schaafwonde is een oppervlakkige wonde waarbij de buitenste huidlagen gekwetst zijn. Schaafwonden bloeden nauwelijks, maar zijn vaak pijnlijk en bevatten vaak nog vuilresten. Diepere schaafwonden geven gemakkelijk vocht af.
Schaafwonden die vuil bevatten dat we met eenvoudige wondreiniging niet kunnen verwijderen, laten we door een arts verzorgen.

Snijwonde

Een snijwonde wordt veroorzaakt door een scherp voorwerp. Dit kan een oppervlakkige, maar soms ook diepe verwonding van de huidlagen veroorzaken, waarbij andere organen (zenuwen, spieren, bloedvaten) kunnen gekwetst worden.
Een snijwonde vertoont gladde wondranden en kan hevig bloeden.
Bij snijwonden met een hevige bloeding komt bloedstelping op de eerste plaats. Diepere snijwonden, snijwonden met gapende wondranden of met een vreemd voorwerp laten we door een arts verzorgen. Een oppervlakkige snijwonde kunnen we ook zelf verzorgen. Alvorens te beginnen met wondverzorging, moeten we eerst beslissen of we de wonde zelf gaan verzorgen of dat ze door een arts moet verzorgd worden.

 

Als we de wonde laten verzorgen door een arts

Volgende wonden moeten steeds door een arts behandeld worden:

Indien we de wonde laten verzorgen door een arts, dan beperken we onze wondzorgen tot de volgende handelingen:

Definitieve wondverzorging dient binnen de 6 uren te gebeuren.

 

Als we de wonde zelf verzorgen

Als we de wonde zelf verzorgen, doen we dit in volgende stappen:

We passen deze technieken toe op een schaafwonde en op een snijwonde.

       

 

Voorbereiden

 

Reinigen

Bevuilde wonden kan je best reinigen met water en zeep. Dit kan gewoon aan de wastafel met een zuiver washandje en - liefst vloeibare - zeep. Op deze wijze zal je loszittende deeltjes in de wonde ook kunnen verwijderen.

Voorwerpen die dieper in de wonde zitten, moeten ter plaatse blijven en door een arts verwijderd worden.

Ook een wonde die op het eerste zicht niet echt bevuild is, moet je reinigen. Dat kan eventueel ook met een zeepachtig ontsmettingsmiddel (zie ontsmetten). In geval van bevuilde straatwonden wordt de wonde nog aanvullend gereinigd met zuurstofwater 3 % (H2O2 of waterstofperoxide).

Krijg je de wonde niet volledig gezuiverd en blijven er nog restdeeltjes achter, raadpleeg dan een arts. Na de reiniging wordt de wonde gedroogd met een deppende beweging door middel van een zuivere, niet pluizende handdoek of een kompres.

Het reinigen is het belangrijkste onderdeel van de wondverzorging!

 

Ontsmetten

Producten

In de handel bestaan een aantal producten voor wondontsmetting. Vraag uw apotheker om een gebruiksklaar product.

Let steeds op de vervaldatum van het ontsmettingsproduct: bereide vloeistoffen zijn slechts beperkt houdbaar!

 

Klaarmaken van het kompres

Neem een zuiver kompres (geen watten!) in het midden van het kompres met duim en wijsvinger vast en neem het zo uit de verpakking. Plooi de vier hoeken van het kompres naar elkaar met de aangeraakte zijde van het kompres aan de binnenkant. Zo vormen we een propje, waarvan de buitenzijde nog zuiver, onaangeraakt is.

 

Techniek van reiniging en ontsmetting

Breng het ontsmettingsmiddel aan op dit geplooide kompres, waarbij het flesje het kompres niet mag raken. Best gebruik je hiervoor een flesje met een smalle opening.

Reinig de wonde met dit bevochtigde kompres door vanuit het centrum van de wonde naar de rand toe voorzichtig te deppen. Indien het kompres vuil wordt, neem dan een nieuw en herhaal bovenstaande
techniek.

       

Blazen op de wonde is uit den boze: op deze wijze voer je opnieuw ziektekiemen aan.

Dep de wonde droog met een zuiver kompres, geplooid op dezelfde wijze, of een verzorgingstampon. Bij gebruik van verschillende middelen (bv. zuurstofwater en Hacdil) dien je tussen het gebruik van de verschillende ontsmettingsmiddelen de wonde eveneens grondig te drogen.

 

Afdekken

Om te voorkomen dat terug kiemen in de wonde geraken, wordt een wonde afgedekt. Ook hier hebben we verschillende mogelijkheden:

 

Tetanus

Tetanus ("de klem") ontstaat door besmetting met de tetanusbacterie. Elke wonde heeft het risico om met tetanus besmet te zijn. Iemand die degelijk ingeŽnt is tegen tetanus is voor ongeveer 10 jaar beschermd. Bij een risicowonde (bv. wonde met aarde of mest, straatwonde, steekwonde, dierenbeet, ...) wordt op beslissing van de arts de inenting vroeger herhaald, zo nodig aangevuld met specifieke antistoffen.

 

Andere producten

Ontsmettingsalcohol

Ontsmettingsalcohol wordt gebruikt voor ontsmetting van de gave huid en van voorwerpen. In een wonde is alcohol echter schadelijk voor de cellen, geeft een brandend gevoel en vertraagt de wondgenezing. Contact met wonden, slijmvliezen en ogen dient aldus vermeden te worden.

 

Ether

Ether is een goed ontvettingsmiddel, maar heeft geen ontsmettende werking en is eveneens schadelijk voor de cellen. Ether kan gebruikt worden voor het verwijderen van resten van kleefpleister, voor het ontvetten van de huid vůůr het aanbrengen van een wondpleister, of voor het ontvetten van de wondomgeving bij wonden met olie enz.. Contact met wonden, slijmvliezen en ogen dient eveneens vermeden te worden.

 

© Het Vlaamse Kruis vzw