U bevindt zich hier : EHBO-info > zoeken op thema > uitwendige bloedingen > bloedstelping uitwendige bloedingen

Bloedstelping uitwendige bloedingen

Kleine uitwendige bloedingen behoeven geen bloedstelping. Op de verzorging wordt verder ingegaan in het hoofdstuk wondverzorging. Elke bloeding die niet uit zichzelf stopt, moet gestelpt worden.

EHBO:

Oefen rechtstreekse druk uit op de wonde.
Breng het lidmaat in hoogstand: hou het lidmaat hoger dan het hart om de bloeding te verminderen.Deze techniek vult vaak het drukkend verband aan.
Laat het lidmaat voldoende rusten: beweging bevordert de bloeding. Het stilhouden van het lidmaat helpt de bloedstelping.
Zorg voor vervoer naar een arts of ziekenhuis. Een hevige bloeding moet steeds door een arts verzorgd worden. Bel een ziekenauto als er veel bloedverlies was of het slachtoffer duizelig is.

Het ontsmetten van een wonde met een hevige bloeding is tijdverlies. Dat kan achteraf door de arts of in het ziekenhuis gebeuren als de bloeding gestelpt is.

Rechtstreekse druk op de wonde

Druk op de wonde dmv je handen

Je kan tijdverlies beperken door met een zuiver voorwerp rechtstreeks op de wonde te drukken terwijl het lidmaat in hoogstand gebracht wordt. Om te drukken kan je gebruik maken van bij voorbeeld een zuivere zakdoek of keukenhanddoek.

Om rechtstreeks contact met bloed van het slachtoffer te vermijden, draag je best verzorgingshandschoenen. Druk vervolgens de zakdoek of handdoek ter hoogte van de wonde om de bloeding voorlopig te stelpen.

Intussen kan een ander persoon andere EHBO-materialen klaarleggen om een drukkend verband aan te leggen.

Druk op de wonde dmv een drukkend verband

Om een drukkend verband aan te leggen, hebben we volgende materialen nodig:

Verzorgingshandschoenen: ter beveiliging van de hulpverlener.
Een stapeltje zuivere kompressen; de zakdoek of handdoek die reeds rechtstreeks op de wonde gedrukt wordt, kan echter ook verder dienst doen.
Een zwachtel van 7 of 10 cm breed.
Kleeflint om het verband te bevestigen.

Werkwijze:

Draag steeds verzorgingshandschoenen als je in contact kan komen met lichaamsvochten van het slachtoffer.
Laat het slachtoffer gaan zitten of liggen.
Breng het lidmaat in hoogstand.
Verwijder kledij en juwelen.
Het stapeltje kompressen (of de zakdoek of handdoek) doet dienst als drukkussen.We plaatsen dit ter hoogte van de wonde, zodat de wonde volledig bedekt wordt door het drukkussen.
Breng het verband aan over het drukkussen. Het verband wordt in cirkelslagen ter hoogte van de bloeding aangebracht, zodat het drukkussen volledig afgedekt wordt. De windingen mogen vrij stevig aangelegd worden, zonder echter de volledige bloedtoevoer af te snoeren.
Kleef het verbandeinde vast met enkele strookjes kleeflint.
Laat het slachtoffer het gewonde lidmaat niet bewegen.

De bloeding is gestelpt als de wonde niet meer sijpelt. Als vingers of tenen na aanleggen van een
drukkend verband verkleuren (blauw of lijkbleek), dan is het drukkend verband te krachtig aangesnoerd
en moet je het iets lossen.

Stopt de bloeding niet met dit drukkend verband:

Laat het eerst aangelegde drukkend verband ter plaatse.
Plaats een hard voorwerp ter hoogte van de wonde.
Geef met dit voorwerp bijkomende druk op de wonde, door het vast te leggen met een zwachtel die opnieuw vrij stevig mag aangelegd worden.
Kleef het verbandeinde vast met enkele strookjes kleeflint.

Verdere hulpverlening:

Controleer op andere verwondingen.
Controleer bewustzijn, ademhaling en hartwerking van het slachtoffer.
Probeer de hoeveelheid bloedverlies te beoordelen.
Voorzie vervoer van het slachtoffer voor verdere verzorging:
- vervoer per ziekenwagen naar het ziekenhuis is aangewezen in geval van:
  - een niet te stelpen bloeding;
  - problemen met de vitale functies;
  - veel bloedverlies;
  - mogelijke diepere verwondingen (bv. buik, borstkas);
  - duizeligheid van het slachtoffer.
- vervoer met een personenwagen, naar huisarts of spoedgevallen is toegestaan in de overige gevallen. Best laat je het slachtoffer niet zelf rijden met de wagen.

Druk op de wonde dmv een snelverband

Het verband is steriel verpakt. Scheur de verpakking open.
Neem in elke hand een opgerold zwachteleinde
Trek beide handen van elkaar weg: een gewatteerd kompres ontvouwt zich. Leg dit kompres op de wonde zonder het met de vingers aan te raken
Draai de beide zwachtels rond het lichaamsdeel, elk in tegengestelde richting. Heb je één lange en één korte zwachtel, laat dan de korte zwachtel onder het verband uitkomen om uiteindelijk te kunnen vastknopen.
Knoop de uiteinden aan elkaar. Hier knopen we best bovenop de wonde.
Het snelverband is efficiënt aangelegd als de bloeding gestopt is. Indien dit niet het geval is: zie hierboven.

Druk op de wonde dmv een dasverband

Dek de wonde af met een steriel kompres, groot genoeg om de volledige wonde te bedekken. Bevestig dit eventueel.
Leg een drukkussen ter hoogte van de wonde. Dit kunnen enkele kompressen zijn, maar eveneens een dik of hard voorwerp. Dit voorwerp moet in ieder geval dik genoeg zijn om voldoende druk uit te oefenen en voldoende groot zijn om de volledige wonde extra dicht te drukken.
Maak, afhankelijk van de grootte van de wonde, een smalle of brede das, plaats hem over het drukkussen en kruis aan de onderzijde.
Keer terug naar boven en knoop op de wonde door middel van een knoop. Indien het verband voldoende lang is, kunnen we nogmaals kruisen alvorens te binden.
Het dasverband is effectief aangelegd als de bloeding gestopt is. Indien dit niet het geval is: zie terug.

Afbinden

Het aanleggen van een knevel is synoniem voor het afbinden van een lidmaat. Het is uiterst zelden nodig om een knevel aan te leggen: enkel in volgende gevallen wordt een knevel gebruikt om bloedingen aan de ledematen te stelpen:

een open botbreuk met een hevige bloeding;
een wonde met een vreemd voorwerp en een hevige bloeding, waarbij druk naast het voorwerp onvoldoende bloedstelping geeft;
afrukking met een hevige bloeding;
zeer grote wonden met een hevige bloeding, waarbij geen efficiënt drukverband aan te leggen is (bv. wonde over de volledige voorarm);
het lidmaat zit gedurende lange tijd onder een zware last gekneld;
geen enkele andere methode kan de bloeding voldoende stelpen.

Een knevel moet minstens 3 centimeter breed zijn en aangelegd worden aan een lidmaat met slechts één bot (dijbeen, bovenarm), zo kort mogelijk bij de wonde, tussen de wonde en het hart.We kunnen hiervoor een smalle das gebruiken, maar eveneens bv. een stuk linnen. Het gevaar bij het aanleggen van een knevel is dat achterliggend weefsel van de bloedsomloop afgesloten wordt, geen zuurstof krijgt en afsterft Daarom is de knevel na een tijdje erg pijnlijk voor het slachtoffer. Een afbinding van 2 uur kan fataal zijn voor het lidmaat. Bij het lossen komen bovendien allerlei afval- en afstervingsstoffen vrij in de bloedsomloop en die kunnen andere organen (bv. nieren) levensgevaarlijk aantasten. Maar ook ter hoogte van de knevel zelf kunnen, door grote druk, beschadigingen van spieren en zenuwen optreden. Een knevel die eenmaal is aangedraaid, wordt niet meer gelost door de nijverheidshelper.

De knevel wordt best op de kledij aangebracht. Knoop een das van minstens 3 cm breed boven elleboog of knie, en leg een dubbele knoop. Verwerk daarin een voorwerp waarmee je kan draaien (pen, stokje, ...).
Draai met dat voorwerp totdat de bloeding ongeveer gestopt is (druppen is toegelaten).
Sla beide uiteinden van de das om het draaivoorwerp en knoop langs onder. Noteer de letter T en het uur van aanleggen op het slachtoffer.